W tym roku kalendarzowym ważność tracą dowody osobiste prawie 1,5 mln Polaków – poinformowało money.pl Ministerstwo Cyfryzacji. Ich posiadacze muszą wymienić dokumenty, bo za posługiwanie się nieważnym dowodem grozi grzywna. I to nawet w wysokości 5 tys. zł.

1 489 700 – tyle dowodów osobistych traci ważność w 2019 roku. Resort cyfryzacji podkreśla, że są to dane na 1 stycznia, pochodzące z rejestru PESEL. To oznacza, że przynajmniej jeden na 25 Polaków w ciągu najbliższych 12 miesięcy będzie musiał zainteresować się wymiana „plastiku”.

Dlaczego przynajmniej? Bo do tego mogą dołączyć jeszcze ci, którzy swój dokument zgubią lub zostanie im on skradziony Wymiana jest również obowiązkowa w przypadku zmiany nazwiska (na przykład po ślubie) lub znacznej zmiany wizerunku, która uniemożliwia rozpoznanie (na przykład na skutek operacji plastycznej).

W gronie wspomnianych 1,5 mln osób sporą grupę stanowią na przykład Polacy urodzeni w 1991 roku. Dlaczego? Otóż swoje pierwsze dowody osobiste odebrali w 2009 roku, gdy ukończyli 18 lat. A to oznacza, że po 10 latach tracą one ważność i należy je odnowić.

To o tyle istotne, że za posługiwanie się nieważnym dowodem grozi kara grzywny lub ograniczenia wolności. Jasno mówi o tym ustawa o dowodach osobistych. W artykule 79. czytamy bowiem, że takiej karze podlega nie tylko ten, kto uchyla się od wymiany dokumentu, posługuje się cudzym dowodem lub nie oddał własnego, gdy stracił polskie obywatelstwo.

Wysokość grzywny natomiast jest wymierzana przez sąd, w zależności od indywidualnego przypadku. Może się wahać od 20 zł do nawet 5 tys. zł.

Ale są też znacznie bardziej prozaiczne kłopoty, w które można wpaść przez nieważny dowód. Z takim dokumentem na pewno nie wsiądziemy do samolotu, nie przejdziemy też kontroli na granicy. Nie załatwimy też wszystkich spraw w banku.

Jak wymienić dowód? Jakie są koszty wymiany?

Są trzy sposoby, żeby wymienić dokument, który traci ważność. Najprostszy to oczywiście wizyta w dowolnym urzędzie gminy na terenie kraju. I – co ważne – nie musi to być urząd, w którym jesteśmy zameldowani. Trzeba wydrukować wniosek (TUTAJ) lub pobrać go w urzędzie. Do wypełnionego wniosku dołączyć zdjęcie oraz mieć ze sobą dotychczasowy dowód.

Drugi, równie prosty sposób to złożenie wniosku przez internet. Tu jednak trzeba mieć profil zaufany. Wtedy wszystko można zrobić bez wychodzenia z domu. Oczywiście pod warunkiem, że dysponujemy odpowiednim zdjęciem.

Trzecia opcja jest najmniej popularna i dotyczy tylko wybranych przypadków. W uzasadnionych sytuacjach życiowych to nie obywatel przychodzi do urzędu, ale urzędnik odwiedza obywatela. W razie choroby czy niepełnosprawności należy zadzwonić do najbliższego urzędu gminy i tam się umówić na konkretny termin.

Wymiana jest bezpłatna, a oczekiwanie na nowy dokument może trwać nawet do 30 dni. Dlatego warto złożyć wniosek wcześniej, a nie w dniu utraty ważności dowodu.

Nowe dowody od marca

Za 2 miesiące do użytku wejdą nowe dowody osobiste. Urzędy zaczną je wydawać od marca.

Nowy dowód będzie wyposażony w środek identyfikacji elektronicznej (tzw. czip), zapewniający wysoki poziom zaufania, który umożliwi potwierdzenie tożsamości także w usługach online.

To ma być duże ułatwienie w załatwianiu najróżniejszych spraw urzędowych, a także w czasie podróży zagranicznych. Zazwyczaj potwierdzenie tożsamości w usługach online nastąpi poprzez przyłożenie dowodu do czytnika i wpisanie kodu PIN. Nie trzeba będzie wpisywać danych, bo te zostaną „sczytane” bezpośrednio z dokumentu.

Uspokajamy jednak tych, którzy dowód będą wymieniać w styczniu i lutym. Nie jest tak, że w marcu znowu czeka ich obowiązkowa wymiana. Tzw. „e-dowód” będzie mógł wyrobić dopiero wtedy, gdy wygaśnie mu ten wydany w styczniu lub lutym. Czyli w 2029 roku.

Chcesz więcej ciekawych artykułów? Polub nas na Facebooku!